شیمی پیش دانشگاهی فصل (1) نام..…. پیش دانشگاهیزینب کبری (س) نام دبیر سعیدی

1) از میان برخور د ها شمار ........از آنها به انجام واکنش منجر می شود . این شمار از برخورد ها ، افزون برداشتن .......مناسب  دارای ....کافی می باشند .

2 ) معدودی – سرعت – شدت              2 ) زیادی – سرعت – شدت 

    3 ) زیادی – جهت گیری -  انرژی     4 ) معدودی - جهت گیری – انرژ ی

   2)  كدام يك از گزينه هاي زير موضوع مورد مطالعه ي سينتيك مي باشد ؟

1)      تعيين سطح انرژي واكنش دهنده ها و فرآورده ها

2)      تغيير آنتروپي در واكنش ها

3)      بررسي امكان وقوع واكنش ها

4)      چگونگي تبديل واكنش دهنده ها به فرآورده ها

 3 ) در يك آزمايش 5/6 گرم فلز روي را با 73/0 گرم هيدروكلريك اسيد مخلوط كرده تا واكنش دهند اگر مدت زمان انجام واکنش 10 ثانیه طول بکشد . سرعت متوسط مصرف روي بر حسب مول بر ثانيه كدام است ؟

( 65=Zn  و ۳۵/۵ = Cl ،1=H )

1) ۰۰۲/ ۰                                                                                    2) ۰۰۱/ ۰ 

3) ۰۱/ ۰                                                                                        ۴) ۰۲/ ۰

 4  قطعه اي آهن را در هوا و رشته أي از آهن را در اكسيژن خالص مي سوزانيم سرعت در كدام مورد بيشتر است و علل آن چيست ؟

1)  آهن در هوا – سطح تماس   ۲) رشته ي آهن در اكسيژن – سطح تماس – غلظت

3) آهن در هوا – غلظت       4) رشته ي آهن در اكسيژن – ماهيت ماده – فشار

 5 ) كدام مطلب در مورد سولفوريل كلريد نادرست است ؟

     ۱ ) فرمول مولكولي آن SO₂Cl است .

      ۲) مايعي بيرنگ و داراي بوي تند است .

      3 ) فرآورده هاي واكنش تجزيه شدن آن ، گازهاي  SO₂و Cl₂ اند.

      4) با سه برابر شدن غلظت مولي آن در دماي ثابت ، سرعت تجزيه ي آن سه برابر مي شود

 

6- هرگاه پتاسيم يديد را با سرب( II ) نيترات كه هردوسفيدرنگ اند ، با هم مخلوط كرده ومدتي دريك هاون چيني بساييد،به تدريج جامد زردرنگي تشكيل مي شود ، اين ماده كدام است ؟

1) يد                                                              2) سرب( II ) يديد                    

3) پتاسيم نيترات                                              4) سرب( II ) اكسيد                          

7- در معادله واكنش زير سرعت توليد گاز نيتروژن برابر 12/0  مول برثانيه مي باشد. سرعت متوسط  اين واكنش چندمول بر ثانیه است؟)   معادله واکنش را موازنه کنید .)   

     NH₃ +   O₂ →     N_O +   H₂O

    1 ) ۰/۰۲             2 ) ۰/۰۳              3 ) ۰/۰۶                4 ) ۰/۱۲ 

8 – اگر در واكنش زيرسرعت مصرف شدن Mg برابر09/0  مول بر ثانيه باشد، سرعت توليد شدن Fچند مول بر ثانيه مي باشد؟    

                                                 Mg +2FeCl₃ →3MgCl₂ + 2Fe3

   1 ) ۰/۰۲        2   ) ۰/۰۳            3  ) ۰/۰۶             4 ) ۰/۰۹

– 9 - اگر در يك واكنش در مدت 6 ثانيه3/0  مول از يك فرآورده، توليد شود، سرعت متوسط واكنش نسبت به فرآورده ي مورد نظر ، بر حسب مول بر دقيقه كدام است؟ 

        1) ۰/۱۸                     2 ) 18                       3) 3                   4 ) 30

– 10 - در يك واكنش سرعت متوسط توليد هيدروژن در شرايط آزمايشگاهي 8/4 ليتر بر دقيقه مي باشد. اين سرعت برابر چند مول بر ثانيه است؟(حجم مولي گاز را 24 ليتر در نظر بگيريد)  

1) 1به300                 2)2به300                    3)1به600             4)1به100 

11 - از واكنش فلز منيزيم با هيدروكلريك اسيد در مدت 10 ثانيه 8 گرم گاز هيدروژن آزاد شده است. سرعت متوسط واكنش نسبت به هيدروكلريد اسيد، چند مول بر ثانيه است؟

1 ) 2/0                         2 ) 4/0                            3 ) 8/0                4 ) 6/1  

                                        Mg + 2HCl  → MgCl₂  +  H₂

  12- در واكنش زير در مدت 4 دقيقه6/5 گرم فلز آهن در واكنش شركت مي كند. در صورتي كه حجم مخلوط 5/0  ليتر باشد، سرعت مصرف شدن هيدروكلريك اسيد چند مولار بر دقيقه است؟   

     Fe=56               Fe+2HCl→FeCl₂+H₂  

1  ) 001/0                    2 ) 1                           3 ) 01/0                       4 ) 1/0  

 13- كدام مطلب، نادرست است؟

    الف) انرژي فعال سازي، برابر حداقل انرژي لازم براي آغاز شدن واكنش است   

ب) نظريه ي برخورد، برخي از نارساييهاي نظريه ي حالت گذار را برطرف كرده است.  

ج) نظريه حالت گذار و نظريه برخورد، هر دو، بر برخورد ذره هاي واكنش دهنده استوارند  .  

د) در حالت گذار، به طور هم زمان پيوندهاي اوليه در حال شكستن و پيوندهاي جديد در حال تشكيل هستند.   

 14-  سطح انرژي پيچيده ي فعال........................... است  .

  الف) از واكنش دهنده ها و فرآورده ها بالاتر        ب) از واكنش دهنده ها و فرآورده ها پايين تر

ج) از واكنش دهنده ها بالاتر و از فرآورده ها پايين تر  د) از واكنش دهنده ها پايين تر و از فرآورده ها بالاتر

 15  - يك برخورد مؤثر كه منجر به انجام واكنش و توليد محصول مي شود، كدام شرايط زير را بايد داشته باشد؟

   الف) سرعت كافي – جهت گيري مناسب       ب) انرژي كافي – جهت گيري مناسب  

   ج) شدت كافي - انرژي كافي                     د) سرعت كافي – شدت كافي

عناصر با هم بودن را می خواهند اما انسان ها ....

هر یک از جمله‌هایی که در پی می آید، اشاره‌ای به یکی از عنوان‌های درسی شیمی است. اگر بتوان برای هر نکته، جمله‌ی مانند این نمونه‌ها فراهم کرد، مفاهیم درسی به شکلی ماندگارتر در ذهن دانش‌آموزان باقی می ماند و اثر چشم‌گیرتری بر آن‌ها و زندگیشان خواهد داشت.

● جنس زغال و الماس هر دو از کربن است. این، به رفتار اتم‌های کربن بستگی دارد که به زغال تبدیل شوند یا الماس شوند. زمانی که می توان الماس بود، چرا زغال باشیم؟
● فلوئور با اراده‌ترین عنصر است. او حتی آرگون تنبل را به انجام واکنش وادار می کند. (اشاره به مولکول ArF4 و ArF6).
● فلوئور، در دوستی سنگ تمام می گذارد. اگر با عنصری دست رفاقت بدهد، هیچ چیز نمی تواند او را از رفیقش جدا کند. او با همه‌ی علاقه‌ی که به حفظ الکترون‌هایش دارد، هنگامی که کمبود بور را نسبت به الکترود می بیند، او را در الکترون‌های خود سهیم می‌کند (BF3).
● هر چه اتم‌ها بزرگ‌تر می شوند (شعاع اتمی که بیشتر می شود)، از دارایي‌های خود (یعنی الکترون‌ها) راحت‌تر می گذرند. برخلاف انسان‌ها که هر چه مسن‌تر می شوند به آن چه دارند، وابستگی بیش‌تر پیدا می کنند و بخشش کم‌تری از خود نشان می دهند.
● آب با همه‌ی لطافت و نرمی که دارد، سرسخت‌ترین مواد به شمار می رود. اگر دستش به بلور نمک برسد، شبکه‌ی سخت آن را چنان درهم می شکند که با وجود همه‌ی آن نیروی جاذبه‌ی قوی که میان یون‌ها وجود دارد، هر یک به سویی می گریزند و به محاصره مولکول‌های آب درمی آیند؛ کاری که از هیچ پتک یا چکشی برنمی آید.
● همیشه نباید بری رسیدن به کمال، چیزی را به دست آورد. گاه گذشتن از چیزهایی که داریم، راه کمال را پیش روی ما می گشاید. درست مانند سدیم که تا از آخرین الکترون لایه‌ی ظرفیتش نگذرد به آرایش الکترونی کامل دست نمی یابد.
● هر چه اندازه‌ی مولکول در هیدروکربن‌ها بیش‌تر می شود بهتر و قوي‌تر یکدیگر را جذب می کنند و به هم نزدیك‌تر می شوند. اما چرا برخی از انسان‌ها هر چه بزرگ‌تر می شوند، بیش‌تر از هم فاصله می گیرند؟
● چه صبری دارد این آب! دیر جوش می آورد و زیر فشار دیرتر از کوره در می رود.
● اکسیژن رفیق نابابی است. هم‌نشینی با او سرانجامی جز خاکستر و دود شدن در هوا ندارد.
● بیچاره منیزیم وقتی به اکسیژن می رسد، چشمانش چه برقی می زند! بی آنکه بداند اکسیژن چه خوابی برایش دیده است، با شوق به استقبال دشمن جانش می رود.
● هنگامی که مواد وارد جمع می شوند (مخلوط تشکیل می دهند)، اصالت خود را حفظ می کنند. برخلاف برخی از آدم‌ها که با ورود به هر محیط تازه، به رنگ جمع درمی آیند.
● گرمای تشکیل ترکیب‌ها منفی است. یعنی عنصرها «با هم بودن» را بیش‌تر دوست دارند. پس چرا برخی از ما بر طبل جدایی می کوبیم؟
● عشق را باید از سدیم آموخت که وقتی به آب می رسد از شوق رسیدن به دوست، ذوب می شود و همه‌ی هستی را فدای یار می کند، چنان که دیگر اثری از او بر جای نمی ماند. تنها یک قطره فنول فتالیین کافی است تا خونی را که نثار کرده است، نشان دهد.
● زباله را ببینید، حتی زباله هم بکار می آید. بری همین نام «طلای کثیف» به آن داده‌اند. چه قدر بد است که از ما کاری برنیاید.
● اگر به واکنشی که در حال تعادل است، تغییری تحمیل شود، واکنش با این تغییر مبارزه می کند تا اثر آن را تا جای ممکن تعدیل کند. افسوس که برخی از ما خیلی زود تسلیم محیط اطراف خود می شویم.
● طلا و پلاتین فلزهایی ثابت قدم هستند. چون در برابر شرایط مناسبی که وجودشان را به خطر می اندازد، پایداری نشان می دهند و تلاش می کنند که اصالت خود را هم چنان حفظ کنند.
● پیوند I-I از پیوندهای Br-Br و Cl-Cl سست‌تر است. جای تأسف است که مولکول‌های دو اتمی این هالوژن‌ها، هر چه بزرگ‌تر می شوند، ارتباطشان ضعیف‌تر و پیوندشان سست‌تر می شود.
● می دانید چرا پیوند F–F با ین که از Cl-Cl کوتاه‌تر است، سست‌تر است؟ اتم‌های فلوئور در دوستی با یکدیگر حدی را رعیت نمی کنند. خودمانی شدن زیاد هم می تواند مشکلساز باشد.
● برخی عنصرها مانند لیتیم و بریلیم، که کوچکترین عضو خانواده‌ی خود هستند، گویی تافته‌ی جدا بافته‌اند! آن‌ها در برابر قوانین خانوادگی نافرمانی نشان می دهند. جالب است که افراد دیگر خانواده هم در برابر سرپیچی آن‌ها سکوت کرده‌اند.
● کنترل خانواده‌ی پرجمعیت کار دشواری است. اتم کربن، خانواده‌ی کم جمعیت خود را خوب اداره می کند و هوای الکترون‌هایش را دارد. اما سرب که هم گروه با کربن است، در برابر برخی عنصرهای سودجو، از نگه‌داری الکترون‌هیش ناتوان است و دو یا چهار الکترون از دست می دهد.
● سوختن آلکان‌ها، فرایندی برگشت‌ناپذیر است. راستی چرا ین ترکیب‌ها بدون توجه به سرانجامی که در انتظارشان است، به سرعت و بدون هیچ پایداری، گام در راه نابود کردن خود می گذارند؟
● هنگامی که الکتون‌ها سوار اتوبوس زیرلایه می شوند، نخست هر یک از آنها یک صندلی دوتایی را بری نشستن انتخاب می کنند. الکترون‌هایی که دیرتر می رسند، اگر صندلی دوتایی خالی پیدا نکنند، کنار الکترون‌های نشسته می نشینند. ما هم همین کار را می کنیم، مگر نه؟
● در رسم ساختار لوویس، پدر خانواده (اتم مرکزی در مولکول) نخست الکترون‌ها را میان فرزندان خانواده (مولکول) تقسیم می کند. هنگامی که پدر با کمبود الکترون روبرو می شود، فرزندان پدر را در الکترون‌های خود شریک می کنند.
● آب، واقعاً ماده‌ی شگفت‌انگیز است. اگر آب نبود هیچ بنده‌ی پشیمانی بر گذشته‌ی بد خود نمی گریست، مروارید اشک بر گونه‌ی هیچ بنده‌ی سحرخیزی نمی غلتید، بر پیشانی هیچ گناهکاری عرق شرم نمی نشست، هنگامی که پس از سال‌ها دوری، به عزیزی می رسیدیم، نمی توانستیم اشک شوق بریزیم و اگر کار نادرستی از ما سر می زد، نمی دانستیم از خجالت، چه بشویم ...

برگرفته از نشریه رشد آموزش شیمی (با اندکی تغییر)

 

بزرگترین کشف دیوی

روزی دیوی، شیمیدان مشهور انگلیسی، نامه ای از دانشجویی ناشناس دریافت کرد.

دانشجو نوشته بود که نامش فارادی است و درس های استاد را آموخته است.

او تقاضا کرده بود که به او اجازه دهند در موسسه سلطنتی علوم نزد استاد کار کند.

دیوی از دستیار خود پرسید: به او چه پاسخی بدهم؟

دستیار گفت: او را بیازمایید. شستن بالن ها و لوله های آزمایش را به او بسپارید.

اگر موافقت کرد، دانشمندی واقعی خواهد شد.

دستیار اشتباه نکرده بود دیوی بعد ها گفت: من چند کشف علمی کرده ام که کم اهمیت نیستند، اما بزرگترین آن ها این است که فارادی را کشف کردم.